PORTRET: Sarah Moeremans

Sarah Moeremans maakt raak, geëngageerd, compromisloos, veelvormig, multidisciplinair en humoristisch theater, waarbij de klassiekers (van toneeltekst tot sprookje) hevig bevraagd worden op hun betekenis voor ons mensen, nu.

Eentje om te onthouden
"Wat is de legitimiteit van een regie als je de tekst niet mag verkrachten? Begrippen die aan repertoire vaak worden toegedicht zijn begrippen als universaliteit, of tijdloosheid. Ik geloof dus principieel niet in het bestaan daarvan. Ik denk dat niets tijdloos of universeel is." (Moeremans in TheaterMaker)

Het verhaal
Sarah Moeremans komt uit een theaternest. Haar moeder (Gilda De Bal), vader (Walter Moeremans) en stiefvader (Vic De Wachter) zijn bekende Vlaamse acteurs. Na een paar kleine zijwegen volgde Moeremans in die voetsporen: ze volgde de acteursopleiding bij studio Herman Teirlinck en de regieopleiding aan de Theaterschool in Amsterdam. Toen Moeremans in 2005 afstudeerde aan de regieopleiding werd ze direct herkent als een groot talent. Ze kreeg in dat jaar de Ton Lutzprijs voor aanstormend regietalent en de Kunst in de buurt-prijs van de Stad Gent. In 2014 won ze de Erik Vos Prijs.

In 2012 stichtte ze Moeremans&Sons, dat pas kortgeleden opgeheven werd. Het was een twaalfkoppig collectief met negen acteurs, een vormgever en een regisseur. Naast de artistieke verantwoordelijkheid nam het collectief gezamenlijk ook alle productionele taken op zich. "Het was kort, hevig en krachtig. We willen liever tijdig afronden met een gevoel van “je had er bij moeten zijn” dan dat we onszelf per se in stand willen houden.", zei Moeremans in Theaterkrant.

Hevig en krachtig zijn termen die ook op haar werk en haar ideeën van toepassing zijn. Zo maakt ze haar voorstellingen in 'collecties', reeksen van voorstellingen die een bepaalde vraag beslaan. Zoals nu bij Oostpool de collectie What’s in a Fairytale?! (over de vraag waarom we geen scherpe moraal meer lezen in oude sprookjes en verhalen, maar onze kinderen liever Disney voorzetten). Of de net afgesloten Crashtest Ibsen- reeks, waarin Ibsen’s klassiekers op hun actualiteit worden getest. Beide reeksen waren een succesvolle samenwerking met schrijver-theatermaker Joachim Robbrecht, Moeremans' belangrijkste bewerker en inhoudelijke sparringpartner.

Hevig en krachtig ook omdat Moeremans heeft krachtige ideeën over de rol van de kunstenaar in de samenleving en laat die ook horen, zoals in het statement Herbewapen de kunst! Dat begint zo: "Als ik tijdelijk utopisch mag denken – tijdelijk, omdat je anders toch weer in formats en systemen vervalt – dan gaat dat onder andere over het herijken van de betekenis van kunst. Ik heb het idee dat kunstenaars het eng zijn gaan vinden om uitspraken te doen die nog niet eerder gedaan zijn." Cultureel Persbureau schreef over haar werk:
"Verwijzend naar het door Huizinga ontwikkelde begrip Homo Ludens en diens onderscheid tussen ongevaarlijke kwajongensstreken en het serieuze spel, is Moeremans wel degelijk op zoek naar hoe zij als kunstenaar een relevante rol kan spelen, ook maatschappelijk."

De com­binatie van filosofie, maatschappelijk engagement en gevoel voor ironie leveren bij Moeremans puntige en grappige voorstellingen op. Binnen die kaders is er steeds ruimte om zichzelf opnieuw uit te vinden. "Moeremans' toneel is een levend laboratorium. Alles is mogelijk. Een eerdere voorstelling had de vorm van een hysterische spelshow, een andere speelde 'op locatie' in schouwburgkleedkamers en -gangen. Dit keer laat ze haar acteurs spelenderwijs een klassiek toneelstuk ontleden. "Ik geloof in het idee van de homo ludens, de spelende mens. Het leven is niks anders dan spelen en proberen.".", aldus de Volkskrant.

De afgelopen jaren maakte Moeremans voorstellingen bij o.a. Huis van Bourgondië, Toneelhuis, Theater Antigone, Victoria, de Veenfabriek, Generale Oost, DNA, RO Theater, Productiehuis Rotterdam, Orkater en was ze als huisregisseur verbonden aan Noord Nederlands Toneel. Vanaf 2017 maakt ze deel uit van het artistiek team van Toneelgroep Oostpool, samen met artistiek leider Marcus Azzini en regisseur Jeroen De Man.

In haar eigen woorden
"Omdat het de ideale plek is om met brains te fucken en mijn brain te laten fucken." (antwoord op de vraag: Waarom theater?)

"Waarom zou je Ibsen spelen zoals hij het toen geschreven heeft? Dat is een belediging. Zijn werk is revolutionairder dan dat." (in de Volkskrant)

"Zoals Wim T. Schippers al zei: je moet de mensen nooit geven wat ze willen. Ze weten namelijk niet wat ze willen." (in TheaterMaker)

"Wat mij betreft plaatst de kunst zich als een crimineel buiten de samenleving. Waardoor de kunstenaar de samenleving weer minder gecensureerd zou kunnen gaan zien. Meer als buitenstaande beschouwer uitspraken zou kunnen doen. Kunst is op dit moment volstrekt ongevaarlijk geworden. (Herbewapen de kunst!, in Theaterkrant?)

De recensenten
"Mooie regie van Sarah Moeremans. Toneel? Concert? Beide. Muziek en theater schuiven over elkaar als in gravure van Escher." (Joyce Roodnat over Een pure formaliteit)

"Deze Pijlers van de samenleving dompelt je voor het laatst onder in het universum van de Crashtest Ibsen-serie. Personages die in opstand komen tegen hun lot, acteurs die hen met veel plezier en humor vertolken en de magic nature die net als Ibsen toont dat niets is wat het lijkt: we zullen het allemaal niet gauw vergeten. Ibsen zou trots zijn geweest." (Theaterkrant)

"In Alleen in je wereld toont Sarah Moeremans een uitvergrote situatie en bijbehorende personages. In haar heel eigen absurde en fysieke regiestijl laat zij haar acteurs hun weg vinden op een feestje. Dit levert zowel hilarische als zeer schrijnende situaties op die je raken in het hart." (Jury BNG Nieuwe Theatermakersprijs)

Voorstelling gemist
Crashtest Ibsen: Pijler van de Samenleving
Vanden Winter ende vanden Somer
De Witte Vloed
Shoot The Messenger
Een Pure Formaliteit
My First Suicide
Spelen met Vuur
Op naar Scandinavië
Roostattoo
Jachtkamp

Nog te zien in de Stadsschouwburg
Robin Hood (Toneelgroep Oostpool, ma 16 april, 20.30 uur)

Naar deze voorstelling?
Lees alles over ‘Robin Hood’ en bestel uw tickets.

De opzet van deze portretten is geïnspireerd door de Step by Step Guide to Dance van The Guardian.

An Cardoen

An Cardoen

Tekstschrijver , Theaterwetenschapper, enthousiaste toeschouwer.